Meteen naar de inhoud
Home » Blogs » Kun je ook Chinees?

Kun je ook Chinees?

Als iemand die er niet typisch Hollands uit ziet, krijg ik deze vraag geregeld als ik kennismaak met nieuwe mensen. Het antwoord daarop is altijd enigszins ongemakkelijk voor mij. Ja, ik kan me wel verstaanbaar maken zonder echt actief over grammatica, zinsbouw en dergelijke na te denken, maar mijn vocabulaire is daarentegen beperkt tot de dagelijkse koetjes en kalfjes – over hoe mijn week was en wat ik heb gegeten. 

Ik spreek namelijk uitsluitend Chinees met het personeel in het restaurant. Aangezien mijn moeder zelf ook in Nederland is geboren en mijn vader hier al heen is gekomen als tiener, spreek ik thuis ook alleen maar Nederlands. 

Toch komt er zo nu en dan het idee in me op om toch weer mijn talenkennis bij te spijkeren. Vanaf mijn tiende ging ik elke zaterdagochtend naar Chinese school en op de middelbare school volgde ik extra Frans en Engels na schooltijd. Je zou dus kunnen zeggen dat ik al een redelijke basis heb met verschillende talen. Van het Engels is het meeste nog wel intact gebleven, maar ik moet bekennen dat ik sinds mijn eindexamens nauwelijks Frans heb gesproken en ook van Chinese school is niet veel blijven hangen. Althans, niet de Chinese karakters.

Zodoende ben ik ten rade gegaan bij mijn vrienden die in hun vrije tijd nog talen leren. De eerste die ik interviewde, is Max (ook wel bekend als Gore). Hij heeft enige ervaring met het leren van Spaans en zelfs een beetje Mandarijn, dus hij kan me vast meer vertellen.

Bepaal eerst je doel

‘Je moet eerst bepalen wat je doel is. Bijvoorbeeld: “Ik wil ervoor zorgen dat als ik in mijn eentje naar China ga, dat ik het overleef.” Dat is een hele andere doelstelling dan: “Ik wil het op academisch niveau of voor business kunnen.”’, vertelt Max.

‘Dat maakt ook verschil voor hoe netjes je je uitspraak wilt hebben. Uitspraak is een van die dingen waar je vanaf het begin al mee bezig moet zijn, want hoe langer je de verkeerde uitspraak vasthoudt, hoe moelijker je ervan af komt. (…) Ik ben niet gewend aan “tonale talen”, dus is toon voor mij meer een [kwestie] van of iets mooi klinkt, niet of iets correct klinkt.’

Maak het een onderdeel van je leven

Ik: Een taal leren is één, maar hoe blijf je het onthouden?

Max: ‘De belangrijkste manier om een taal in je hoofd te houden, denk ik, is de exposure eraan, het constant horen ervan. Spreken is nog beter, maar dat is niet altijd een optie. Ik luister bijvoorbeeld veel naar Spaanse muziek en hoe een taal klinkt blijft [dan] goed in je hoofd.’

Ik moet nog steeds goede Chinese muziek ontdekken. Tot nu toe heb ik alleen de muziek in series gehoord en ik moet zeggen dat ik nog niet echt blij word van al die ballad-achtige tracks.

‘China is zo groot, ik weet zeker dat er zat goede muziek is, maar dat het moeilijk te vinden is. (…) Er zijn best wel wat muziekfora waar je het gewoon zou kunnen vragen of misschien specifiek zou je juist op Chinese muziekfora kunnen vragen naar: “muziek die lijkt op dit en dat [nummer] van deze westerse artiest.”

Ik zou ook series aanraden. Series geven ook meer context, dus dan kun je misschien nog wel meer makkelijke woorden oppakken.’

Dan is het weer best wel passief leren. Het lijkt voor mij erg op “lekker binge-watchen en hopen dat het goedkomt”.

‘Omdat je ook actief met het doel zit van “ik wil de taal leren”, kun je je ook wel echt gewoon meer focussen op wat mensen eigenlijk zeggen in plaats van je te laten meeslepen in het verhaal. Ik heb het zelf nooit geprobeerd, maar ik stel me voor dat je best wel goed met de ondertiteling kan focussen op wat ze zeggen en welke tonen ze precies gebruiken.’

Zou je dan ook echt aantekeningen nemen tijdens het kijken en terugspoelen?

‘Ik heb dit dus nooit zo gericht gedaan [voor Chinees].’

En voor Spaans dan?

‘Voor Spaans is dat niet zo heel moeilijk, want Spaans is een redelijk fonetische taal, dus dan is het van: ‘Ik onthoud het woord wel gewoon’. Ik heb tijdens Spaanse les wél aantekeningen gemaakt.

(…) Er zijn trouwens ook heel veel services die gesprekspartners bieden, mensen die een taal aan het leren zijn die jij kan en zelf Chinees kunnen bijvoorbeeld, om de taal uit te wisselen. ‘

Neem jezelf op

‘Wat denk ik wel handig is voor Chinees, omdat het een tonale taal is, om jezelf echt op te nemen als je bepaalde woorden oefent. Zeker moeilijke woorden of woorden met een vreemde toonvolgorde. Een leuke daarvoor is Amsterdam [阿姆斯特丹, Ā mǔ sī tè dān]. Dat moest ik doen voor een presentatie, dat was echt intens.’ 

Hoe werkt dat dan?

‘Het idee is vergelijkbaar met zingen; (…) het zorgt ervoor dat je weet hoe je klinkt, zodat je daarvan kunt leren. Maar dat betekent dat het ook een goede is als je bij Chinees de tonen probeert goed te leren zodat ze automatisch en natuurlijk worden. Dan ben je ook bewuster van de link tussen hoe iets klinkt en wat het zou moeten zijn. Die link ben je dan [namelijk] zelf: het is jouw eigen uitspraak, jij weet wat het zou moeten zijn en jij hoort hoe jij het uitspreekt.’

Vind de logica (waar mogelijk)

‘Het grotere probleem is het leren van de karakters. (…) Ik weet niet of Chinese karakters ook maar een klein beetje een logica erin hebben, een relatie tussen de uitspraak en hoe ze eruitzien. Ik kan me herinneren dat ik ooit in een video heb gezien dat je in het Japans soms, als je van die karakters hebt die uit meerdere karakters bestaan, dat het rechter karakter vaak iets te maken heeft met de betekenis of de uitspraak en het linker karakter met het andere. Het zou best kunnen zijn dat het Chinees ook zoiets heeft.’

Ben je nog steeds bezig met Spaans leren?

‘Ik was heel erg goed bezig, maar in december verloor ik door [onbekende redenen] mijn streak van zo’n 200 dagen en ben ik ge-ragequit. Dat is het probleem van streaks, als je ze verliest, dan ben je er helemaal klaar mee.

Ik wil nog meer Spaans leren, maar het probleem is dat ik nu geen doel ervoor heb, dus: “waarom zou ik gaan studeren?” Het lijkt me wel leuk, maar wat voor doel heb ik ermee? “Alleen het leren zelf”, dat vind ik zo’n vreemd doel, een cirkelredenering. 

Ik blijf op zich Spaanse muziek luisteren – omdat toch al muziek luister – maar ik sta er ook wel af en toe bij stil van: “Oké, wat zeggen ze nou eigenlijk?” Dan blijft het nog een beetje hangen.’

Blijf in de sfeer

Nog een laatste tip?

‘Chinees is een erg lastige taal, dus je zal het waarschijnlijk niet allemaal in één stuk door willen leren. Wat dus wel belangrijk is, is dat je op het moment dat je niet meer aan het “leren” bent, iets vindt waarmee je zorgt dat je niet alles verliest op het moment dat je er even niet meer actief mee bezig bent om wat voor reden dan ook. Dat kan van alles zijn. Het kan ook gewoon een grote poster zijn van een Chinese tekst die je leuk vindt op de muur van je kamer en die je dan elke dag leest.’